ابداعات فلسفی ملاعبدالله زنوزی

نویسندگان
1 نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی استان سمنان
2 سازمان مطالعه و تدوین علوم انسانی (سمت)
چکیده
ملاعبدالله در باب الاهیات بالمعنی الأخص اقوال متفاوتی دارد و بارزترین ویژگی وی ارائه تقریرهای تازه و کم نظیر از مبانی صدرایی و نقد حکیمانه آراء ملاصدرا و دیگر حکمای اسلامی، ارائه نظریاتی جدید در چندین مسئله فلسفی است که در این مقاله تبیین می گردد؛ مثلا در باب توحید صفاتی و انتزاع صفات متعدد و کثیر ایشان قائل است که نسبت اسماء الاهی به وجود صرف، که همان حقیقت واجب است، از قبیل نسبت ماهیات ممکن به وجودات امکانی است. وی همچنین مسئله معقول ثانی نبودن وجود را ایشان بداین نحو تقریر می نمایند: محل نزاع بر سر این است که آیا وجود دارای افرادی متحقق است که باالذات موجودند یا آنکه وجود حقیقتی ندارد و از معانی اعتباری و مفهومات انتزاعی و معقولات ثانیه است؛ یعنی درواقع اصالت وجود را در مقابل معقول ثانی قرار داده است. ملاعبدالله زنوزی در بیان قاعده الواحد و تحقیق این مهم، بحث را بطور کلی این گونه بیان می کند که از بسیط حقیقی و وجود واحد به وحدت اطلاقی دو معلول در رتبه واحد صادر نشود و تقریر برهان هشتم بنابر مرام صدرالحکماء در اسفار اربعه و اقامه برهان هفتم بر نفی تعدد واجب به بیانی شیوا، و تقریر برهان هشتم بنابر گفته شیخ الرئیس در شفاء و صاحب اسفار در کتاب مبدأ و معاد و تضعیف کلام ابن کمونه و اشاره بوجوه اشکال بر کلام شوارق مورد بررسی قرار می دهد و نتیجه می گیرد که بر نفی تعدد واجب و تقریر این مسأله که دو قوی و دو وجود صرف در نهایت قوت و صرافت، وجود خارجی ندارند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Philosophical Innovations of Mulla Abdullah Zenouzi

نویسندگان English

Ali Gholami 1
Hamidreza Khademi 2
1 Qom Seminary
2 Samt Research Institute
چکیده English

Mullah Abdullah Zanozi was born in Zanuz. After completing his primary education in Azerbaijan, he went to Iraq and took advantage of the lessons of the great men of that time, such as Seyyed Ali Tabatabai. Among the works of Mullah Abdullah Zanozi, we can mention: Al-Rasa'il Al-Aliyah, Al-Anwar Al-Jaliya and Al-Lama'at Elahiyyeh. This thesis aims to examine and explain the philosophical views and approach of Mullah Abdullah Zenozi, and this treatise was formed by asking the question, what are Mullah Abdullah Zenozi philosophical views and approaches of?

The thesis consists of four chapters. In the first chapter, the generalities and concepts of research are examined and the generalities express the problem, necessity and importance of research, background, research objectives and main and sub-questions. However, in the concepts, the concept of opinions and approach, biography, professors, students, children and works of Mullah Abdullah Zenozi have been discussed. In the second chapter, a review of the background and time of Mullah Abdullah Zanozi is given.

In the third chapter, important philosophical views in the era of Mullah Abdullah are explained and also Mullah Abdullah's approach to these views is examined. In the fourth chapter, Mullah Abdullah's specific views are analyzed and finally conclusions are drawn. And the important views of Mullah Abdullah Zenozi have been summarized.



Keywords: Views and Approaches, Lama'at Elahiyyeh, Mullah Abdullah Zanozi, Tehran School of Philosophy

کلیدواژه‌ها English

Views and Approaches
Lama'at Elahiyyeh
Mullah Abdullah Zanozi
Tehran School of Philosophy
1. ابن سینا ، حسین بن عبدالله ، الاهیات من کتاب الشفأ ، تحقیق حسن حسین زاده آملی، قم، مرکزالنشر التابع لمکتب الاعلام الإسلامی ،1376 ش.
2. امین، سیدحسن، اعیان الشیعه (ج6و8) ،بیروت، دارالتعاریف للمطبوعات ،1408ق.
3. امین رضوی، مهدی، سهروردی و مکتب اشراق، ترجمه مجدالدین کیوانی، نشر مرکز، تهران، چهارم 1387ش.
4. آقا بزرگ تهرانی ، الذریعه إلی تصانیف الشیعه ، قم ، اسماعیلیان ، 1408ق.
5. جهانگیری، محسن، فلسفه در ایران (مجموعه مقالات فلسفی)، انتشارات حکمت، تهران، سوم 1363ش.
6. جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم، شرح حکمت متعالیه، مرکز نشر اسراء، قم، چهارم 1389ش.
7. -------------، شرح حکمت متعالیه، انتشارات الزهراء سلام الله علیها، تهران، اول 1372ش.
8. زنوزی، آقا علی مدرس، بدایع الحکم، تصحیح؛ محمد جواد ساروی، تبریز، دانشگاه تبریز، 1380ش.
9. زنوزی، ملاعبدالله، انوارجلیه ، تصحیح ؛ سید جلال الدین آشتیانی، تهران، امیرکبیر، 1381ش.
10. ------------، انوار جلیه، تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، تهران، 1354 ش.
11. -----------، لمعات الهیه، تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، انجمن حکمت و فلسفه ایران، موسسه مطالعات فرهنگی، تهران، دوم 1361ش.
12. سبزواری، هادی بن مهدی، اسرارالحکم، قم، مطبوعات دینی ، 1383ش.
13. -----------------، رسائل حکیم سبزواری، با تعلیق و تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، دانشکاه مشهد، 1970 م.
14. سهروردی، شیخ شهاب الدین، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، تصحیح هانری کوربن، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران، 1380ش.
15. صدرالدین شیرازی، الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه، بیروت ،داراحیاءالتراث،1981 م
16. کدیور ، محسن ، مجموعات مصنفات حکیم موسس آقا علی مدرس تهرانی ، تهران ،انتشارات موسسه اطلاعات ، 1378ش.
17. کوربن، هانری، تاریخ فلسفه اسلامی، ترجمه جواد طباطبائی، نشر کویر، (انجمن ایرانشناسی فرانسه)، تهران، اول 1388ش.
18. محمد زاده صدیق، حسین، ملا عبدالله زنوزی و زنوزیه مکتبی، ناشر مولف، اول 1380ش.
19. نصر، سید حسین، سنت عقلانی اسلامی در ایران، انتشارات عقیده سرا، ترجمه سعید دهقانی، دوم 1383ش.
20. -----------، صدرالمتالهین شیرازی و حکمت متعالیه، ترجمه حسین سوزنچی، دفتر پژوهش و نشر سهروردی، تهران، دوم 1387ش.
21. نوربخش، سیما، نور در حکمت سهروردی، نشر سعید محبی، تهران، اول 1383ش.