An Examination of the Issue of Free Will in Sadra’s Mystical Theories

Authors
Kharazmi University
Abstract
Mystical theories such as the unity of existence and annihilation seem to conflict with the issue of free will. The main aspect of the conflict is that it is thought that there is no trace of humans left in the mystical stages and positions so that free will can be proved for him. When the human is not present as the doer of the optional activities in the mystical stages, it is natural that choosing and selecting humans in these positions will not be meaningful. This study indicates that there is no conflict and confrontation with human selection in these theories. To prove this claim, firstly, the principle of conflicting theories along with the direction of conflict of each one is mentioned, and then a comprehensive philosophical redefinition of free will is presented by using the two elements of dignity and human nature to be under a coherent and integrated system and to have the power to support this superior human characteristic in all dimensions and levels. Philosophical semantics of free will be threatened by some rules when they are answered to fully support the redefinition and to resolve some mystical ambiguities in this direction, two key principles and rules " Subordination of knowledge from the known" and "Sir al-Qadr" are used. According to these two principles, no will create an obstacle to the freedom of human action and humans are responsible for their free choices at every stage.
Keywords

آشتیانی، جلال‌الدین (۱۳۹۴)، شرح‌حال و آرای فلسفی ‌ملاصدرا، قم، مؤسسه بوستان کتاب، چاپ ششم.
آشتیانی، جلال‌الدین (۱۳۹۴)، شرح‌حال و آرای فلسفی ‌ملاصدرا، قم، مؤسسه بوستان کتاب، چاپ ششم.
ابن‌عربی، محیى‌الدین (۱۴۰۵ق)، الفتوحات‌ المکیه، تصحیح و تعلیق عثمان یحیی، مصر، الهیئه المصریه العامه للکتاب، چاپ دوم.
ابن‌عربی، محیى‌الدین (۱۴۰۵ق)، الفتوحات‌ المکیه، تصحیح و تعلیق عثمان یحیی، مصر، الهیئه المصریه العامه للکتاب، چاپ دوم.
ابن‌عربی، محیى‌الدین (۱۹۴۶)، فصوص الحکم، قاهره، دار إحیاء الکتب العربیه.
ابن‌عربی، محیى‌الدین (۱۹۴۶)، فصوص الحکم، قاهره، دار إحیاء الکتب العربیه.
ابن‌عربی، محیى‌الدین (۲۰۰۳)، کتاب المعرفه، دمشق، دار التکوین للطباعه و النشر.
ابن‌عربی، محیى‌الدین (۲۰۰۳)، کتاب المعرفه، دمشق، دار التکوین للطباعه و النشر.
ابى‌خزام، انور فؤاد (1993)، معجم المصطلحات الصوفیه، بیروت، مکتبه لبنان الناشرون.
ابى‌خزام، انور فؤاد (1993)، معجم المصطلحات الصوفیه، بیروت، مکتبه لبنان الناشرون.
احسائی، احمد بن زین‌الدین (۱۳۸۵)، شرح المشاعر، ج۱، بیروت، مؤسسه البلاغ.
احسائی، احمد بن زین‌الدین (۱۳۸۵)، شرح المشاعر، ج۱، بیروت، مؤسسه البلاغ.
جرجانی، سیدشریف علی بن محمد (۱۳۷۰)،کتاب التعریفات، تهران، ناصرخسرو، چاپ چهارم.
جرجانی، سیدشریف علی بن محمد (۱۳۷۰)،کتاب التعریفات، تهران، ناصرخسرو، چاپ چهارم.
جوادی‌آملی، عبدلله (۱۳۸۸)، فلسفه صدرا، ج۱، تحقیق و تنظیم محمدکاظم بادپا، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی‌آملی، عبدلله (۱۳۸۸)، فلسفه صدرا، ج۱، تحقیق و تنظیم محمدکاظم بادپا، قم، مرکز نشر اسراء.
جهانگیرى، محسن (۱۳۷۵)، محیى‌الدین ابن‌عربى چهره برجسته عرفان ‌اسلامى، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم.
جهانگیرى، محسن (۱۳۷۵)، محیى‌الدین ابن‌عربى چهره برجسته عرفان ‌اسلامى، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم.
حائری‌یزدی، مهدی (۱۳۸۵)، هرم هستی، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، چاپ سوم.
حائری‌یزدی، مهدی (۱۳۸۵)، هرم هستی، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، چاپ سوم.
رحیمیان، سعید (۱۳۹۳)، مبانی عرفان نظری، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت).
رحیمیان، سعید (۱۳۹۳)، مبانی عرفان نظری، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت).
رمضانی، حسن (۱۴۰۰)، عرفان درآیینه قرآن و روایات؛ عرفان نظری، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
رمضانی، حسن (۱۴۰۰)، عرفان درآیینه قرآن و روایات؛ عرفان نظری، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
شعرانی، ابوالحسن (۱۳۸۸)، ترجمه و شرح‌کشف المراد فی‌ شرح تجرید الاعتقاد، تهران، انتشارات اسلامیه، چاپ دوازدهم.
شعرانی، ابوالحسن (۱۳۸۸)، ترجمه و شرح‌کشف المراد فی‌ شرح تجرید الاعتقاد، تهران، انتشارات اسلامیه، چاپ دوازدهم.
شیروانی، علی (۱۳۷۳)، شرح مصطلحات فلسفی، قم، مرکز انتشارات دفترتبلیغات اسلامی.
شیروانی، علی (۱۳۷۳)، شرح مصطلحات فلسفی، قم، مرکز انتشارات دفترتبلیغات اسلامی.
صبحی، محمود (۱۹۹۲)، الفلسفه الاخلاقیه فی الفکر الاسلامی، بیروت، دارالنهضه‌ العربیه، الطبعه الثالثه.
صبحی، محمود (۱۹۹۲)، الفلسفه الاخلاقیه فی الفکر الاسلامی، بیروت، دارالنهضه‌ العربیه، الطبعه الثالثه.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۶۸)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، قم، مکتبه المصطفوی.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۶۸)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، قم، مکتبه المصطفوی.
صدرالدین شیرازی، محمد ( ۱۴۲۵ق)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، قم، طلیعه النور.
صدرالدین شیرازی، محمد ( ۱۴۲۵ق)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، قم، طلیعه النور.
صدرالدین شیرازی، محمد (بی‌تا)، الرسائل، قم: مکتبه المصطفوی.
صدرالدین شیرازی، محمد (بی‌تا)، الرسائل، قم: مکتبه المصطفوی.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۸۲)، شرح و تعلیقه بر الهیات شفا. تصحیح، تحقیق و مقدمه نجفقلی حبیبی، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۸۲)، شرح و تعلیقه بر الهیات شفا. تصحیح، تحقیق و مقدمه نجفقلی حبیبی، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۷۵)، الشواهد الربوبیه، تعلیق ‌و تصحیح ‌سیدجلال‌الدین‌آشتیانی، بیروت، مؤسسه ‌التاریخ‌ العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد (۱۳۷۵)، الشواهد الربوبیه، تعلیق ‌و تصحیح ‌سیدجلال‌الدین‌آشتیانی، بیروت، مؤسسه ‌التاریخ‌ العربی.
صدرالدین، شیرازی (۱۳۶۶)، شرح اصول الکافی، ج۴، تهران، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
صدرالدین، شیرازی (۱۳۶۶)، شرح اصول الکافی، ج۴، تهران، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
عبودیت، عبدالرسول (۱۳۹۳)، خطوط‌کلی حکمت متعالیه، تهران، سمت و مؤسسه امام خمینی.
عبودیت، عبدالرسول (۱۳۹۳)، خطوط‌کلی حکمت متعالیه، تهران، سمت و مؤسسه امام خمینی.
علیزاده، بهرام (۱۳۹۹)، اراده آزاد و ناتعین گرایی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
علیزاده، بهرام (۱۳۹۹)، اراده آزاد و ناتعین گرایی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
علامه حلی (۱۴۱۳ق)، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، قم، شکوری، چاپ دوم.
علامه حلی (۱۴۱۳ق)، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، قم، شکوری، چاپ دوم.
الفناری، محمد بن حمزه (۱۳۹۷)، مصباح‌الانس(شرح‌ مفتاح‌الغیب‌ قونوی)، تصحیح‌ محمد خواجوی، تهران، مولی، چاپ چهارم.
الفناری، محمد بن حمزه (۱۳۹۷)، مصباح‌الانس(شرح‌ مفتاح‌الغیب‌ قونوی)، تصحیح‌ محمد خواجوی، تهران، مولی، چاپ چهارم.
قیصری، محمد داوود (۱۳۸۶)، شرح فصوص‌الحکم، به‌کوشش جلال‌الدین‌آشتیانی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم.
قیصری، محمد داوود (۱۳۸۶)، شرح فصوص‌الحکم، به‌کوشش جلال‌الدین‌آشتیانی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم.
کاشانى، عبد الرزاق (۱۴۲۶ق)، لطائف‌الأعلام فى إشارات‌أهل‌الإلهام، ج۲، قاهره، مکتبه الثقافه الدّینیّه.
کاشانى، عبد الرزاق (۱۴۲۶ق)، لطائف‌الأعلام فى إشارات‌أهل‌الإلهام، ج۲، قاهره، مکتبه الثقافه الدّینیّه.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۷)، مجموعه‌آثار، ج۲۳، نهران، صدرا، چاپ هشتم.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۷)، مجموعه‌آثار، ج۲۳، نهران، صدرا، چاپ هشتم.
میرجعفری میاندهی، محمدجواد (۱۳۹۵)، جبر فلسفی از دیدگاه استاد فیاضی، قم، مؤسسه‌آموزشی و پژوهشی امام‌ خمینی.
میرجعفری میاندهی، محمدجواد (۱۳۹۵)، جبر فلسفی از دیدگاه استاد فیاضی، قم، مؤسسه‌آموزشی و پژوهشی امام‌ خمینی.
یزدان‌پناه، یدالله (۱۳۹۴)، حکمت عرفانی، تقریر علی امینی‌نژاد، قم، مؤسسه‌آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
یزدان‌پناه، یدالله (۱۳۹۴)، حکمت عرفانی، تقریر علی امینی‌نژاد، قم، مؤسسه‌آموزشی و پژوهشی امام خمینی.