نسبت سلوک و شهود در عرفانِ ابن‌عربی

نویسندگان
امیر یوسفی
محمود شیخ
دانشکده الهیات و معارف اسلامی
10.61186/mi.5.1.149
چکیده
در نسبت میان سلوک و شهود، دو جهتِ کلّی نقش ایفا می‌کند‌: ۱) سلوک صحیح سببِ شهودِ صادق و اتصال به منبع شهود الهی‌ست 2) کیفیتِ شهود نیز متأثر از چگونگیِ سلوک است. این دو سویه اصلی در نظریه تناسب سلوک و شهود گرچه مدّعیِ توضیح تمامِ دلایلِ صدق شهود یا نشان‌دهنده چراییِ همه ویژگی‌های شهودی نیست، امّا به‌میزانی که تبیین شده در مواردی مشخّص می‌توان تناسبِ روشنی میان ویژگی‌های سلوکی و شهودی برقرار کرد که در عرفانِ ابن‌عربی در مواردِ متعدّدی نشان داده شده است. تناسبِ سلوکِ مدرسی و شهودِ تفصیلی و معرفت‌محور، سلوکِ رازوَرز و معطوف به علمِ حروف و اعداد و شهودِ جهانِ مبتنی‌بر اعداد و حروف، سلوک اسباب‌محور و جهانِ مبتنی‌بر نظامِ اسمائی، مقاماتِ هستی‌شناسانه در سلوک و هستی‌شناسیِ درجاتی و تفصیلی و درنهایت برجستگیِ علم در صفات انسان کامل نیز با سلوک معرفت‌محور ابن‌عربی متناسب است و درواقع معرفت ‌شهودی را متناسب با سلوکِ انسان در نمونه مورد پژوهش به تصویر می‌کشد.

کلیدواژه‌ها
ابن‌عربی
سلوک
شهود
معرفت شهودی
سلوک مدرسی

عنوان مقاله English

The Relation between Spiritual Practice (Soluk) and Mystical Intuition (Shohud) in the Mysticism of Ibn Arabi

نویسندگان English

Amir Yousefi
Mahmood Sheikh
Tehran University
چکیده English

In the relation between spiritual wayfaring (Suluk) and mystical intuition (Shuhud), two general aspects play a crucial role: Righteous Spiritual Wayfaring Leading to Divine Intuition: Proper spiritual wayfaring serves as the cause for genuine mystical intuition and a connection to the source of divine intuition. The Influence of Spiritual Wayfaring on the Quality of Intuition: The quality of mystical intuition is also affected by the manner of spiritual wayfaring.

While these two primary facets in the theory of the correlation between spiritual wayfaring and intuition do not claim to explain all the reasons for the authenticity of intuition or demonstrate the rationale behind all its characteristics, as elucidated, a clear alignment between the features of spiritual conduct and mystical intuition can be established in specific instances. This alignment has been demonstrated in various aspects of Ibn Arabi's mysticism.

The correlation between academic spiritual wayfaring and detailed mystical intuition, secretive spiritual wayfaring devoted to the knowledge of letters and numbers, and mystical intuition grounded in the numerical and alphabetical aspects of the world; instrumental spiritual wayfaring and a world based on the system of Names and Divine names; the stages of existential knowledge in spiritual wayfaring and graded and detailed existentialism in the process of creation; and finally, the prominence of knowledge in the attributes of a perfect human being, all correspond harmoniously with Ibn Arabi's knowledge-centered spiritual wayfaring. therefore, his intuitive knowledge aligns proportionately with his spiritual conduct, as depicted in the researched model within Ibn Arabi's mysticism.


کلیدواژه‌ها English

Ibn Arabi
wayfaring
Intuition
intuitive knowledge
academic spiritual wayfaring
ابن‌عربى، محی‌الدین، (1426 )، رسالتان فى سر الحروف و معانی‌ها، چاپ دوم، مصر، المکتبة الازهریة
ابن‌عربى، محی‌الدین، (1426 )، رسالتان فى سر الحروف و معانی‌ها، چاپ دوم، مصر، المکتبة الازهریة
ابن‌عربی، محی الدین، (1393)، فصوص الحکم، ترجمه محمد خواجوی، تهران، انتشارات مولی، چاپ ‌سوم.
ابن‌عربی، محی الدین، (1393)، فصوص الحکم، ترجمه محمد خواجوی، تهران، انتشارات مولی، چاپ ‌سوم.
ابن‌عربی، محی الدین، (۱۹۴۶)، فصوص الحکم، الطبعه الاولی ، قاهره، دارالاحیاء الکتب العربیه.
ابن‌عربی، محی الدین، (۱۹۴۶)، فصوص الحکم، الطبعه الاولی ، قاهره، دارالاحیاء الکتب العربیه.
ابن‌عربی، محی الدین، (۱۹۹۴)، الفتوحات المکیه، تصحیح عثمان یحیی، بیروت، انتشارات دارالاحیاء التراث العربیه.
ابن‌عربی، محی الدین، (۱۹۹۴)، الفتوحات المکیه، تصحیح عثمان یحیی، بیروت، انتشارات دارالاحیاء التراث العربیه.
ابن‌عربی، محی الدین، (بی‌تا)، الفتوحات المکیه فی اربع المجلدات، بیروت، انتشارات دارالصادر.
ابن‌عربی، محی الدین، (بی‌تا)، الفتوحات المکیه فی اربع المجلدات، بیروت، انتشارات دارالصادر.
ابن‌عربی، محی‌الدین، (1394)، رسائل، مقدمه و تصحیح نجیب مایل هروی، تهران، انتشارات مولی، چاپ چهارم.
ابن‌عربی، محی‌الدین، (1394)، رسائل، مقدمه و تصحیح نجیب مایل هروی، تهران، انتشارات مولی، چاپ چهارم.
جندی، مؤید الدین، (۱۴۲۳)، شرح فصوص الحکم، قم، نشر بوستان قم، چاپ دوم.
جندی، مؤید الدین، (۱۴۲۳)، شرح فصوص الحکم، قم، نشر بوستان قم، چاپ دوم.
چیتیک، ویلیام، (1391)، معرفت‌شناسی و هرمنوتیک از منظری عرفانی، ترجمة پیروز فطورچی، تهران، نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، چاپ اول.
چیتیک، ویلیام، (1391)، معرفت‌شناسی و هرمنوتیک از منظری عرفانی، ترجمة پیروز فطورچی، تهران، نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، چاپ اول.
چیتیک، ویلیام، ( 1394)، عوالم خیال، ترجمة قاسم کاکایی، تهران، نشر هرمس.
چیتیک، ویلیام، ( 1394)، عوالم خیال، ترجمة قاسم کاکایی، تهران، نشر هرمس.
چیتیک، ویلیام، (1395)، طریق عرفانی معرفت، ترجمة مهدی نجفی افرا، چاپ سوم، تهران، نشر جامی.
چیتیک، ویلیام، (1395)، طریق عرفانی معرفت، ترجمة مهدی نجفی افرا، چاپ سوم، تهران، نشر جامی.
قیصری، داود، (۱۳۷۵)، شرح فصوص الحکم، تصحیح و تحقیق آشتیانی، چاپ اول، تهران، نشر علمی‌وفرهنگی.
قیصری، داود، (۱۳۷۵)، شرح فصوص الحکم، تصحیح و تحقیق آشتیانی، چاپ اول، تهران، نشر علمی‌وفرهنگی.
قیصری، داود، (1393)، رسائل قیصری، ترجمة حیدر شجاعی، تهران، ، نشر مولی، چاپ اول.
قیصری، داود، (1393)، رسائل قیصری، ترجمة حیدر شجاعی، تهران، ، نشر مولی، چاپ اول.
قیصری، داود، (۱۴۲۵)، شرح القیصرى على تائیة ابن الفارض الکبرى‏، تصحیح احمد فرید المزیدی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
قیصری، داود، (۱۴۲۵)، شرح القیصرى على تائیة ابن الفارض الکبرى‏، تصحیح احمد فرید المزیدی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
کاشانی، عبدالرزاق، (۱۴۲۶)، الأسفار عن رسالة الأنوار فیما یتجلى لأهل الذکر من الأنوار، تصحیح عاصم ابراهیم الکیالی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
کاشانی، عبدالرزاق، (۱۴۲۶)، الأسفار عن رسالة الأنوار فیما یتجلى لأهل الذکر من الأنوار، تصحیح عاصم ابراهیم الکیالی، بیروت، دارالکتب العلمیه.
کلاباذی، ابوبکر محمد بن ابراهیم، (۱۹۳۳)، التعرف لمذهب التصوف، مصر، مطبعه السعاده.
کلاباذی، ابوبکر محمد بن ابراهیم، (۱۹۳۳)، التعرف لمذهب التصوف، مصر، مطبعه السعاده.
Chittick, William C, (1989), The Sufi path of knowledge, State of University of New york press, Albany
Chittick, William C, (1989), The Sufi path of knowledge, State of University of New york press, Albany
Forman, Robert K. C, (1997), The Problem of Pure Consciousness : Mysticism and Philosophy, edited by Robert K. C. Forman, New York, Oxford University Press
Forman, Robert K. C, (1997), The Problem of Pure Consciousness : Mysticism and Philosophy, edited by Robert K. C. Forman, New York, Oxford University Press
Handbook on Sufism, edited by Lloyd Ridgeon, Taylor & Francis Group. ProQuest Ebook Central
Handbook on Sufism, edited by Lloyd Ridgeon, Taylor & Francis Group. ProQuest Ebook Central
Hillenbrand, Carole, (2020), Alghazali in praise of sufism, Routledge [DOI:10.4324/9781315175348-6]
Hillenbrand, Carole, (2020), Alghazali in praise of sufism, Routledge [DOI:10.4324/9781315175348-6]
James, William, (1982), The Varieties of Religious Experience, Open Road Integrated Media, Inc. New York, Philosophical Library
James, William, (1982), The Varieties of Religious Experience, Open Road Integrated Media, Inc. New York, Philosophical Library
Katz, Steven T(1978), Mysticism and philosophical analysis, New York : Oxford University Press
Katz, Steven T(1978), Mysticism and philosophical analysis, New York : Oxford University Press
Stace, W. T. (Walter Terence), (1960), Mysticism and philosophy, Philadelphia : J. B. Lippincott company
Stace, W. T. (Walter Terence), (1960), Mysticism and philosophy, Philadelphia : J. B. Lippincott company
William, James, (1958), The varieties of Religious Experience, New York.
William, James, (1958), The varieties of Religious Experience, New York.
Chittick, William C, (1989), The Sufi path of knowledge, State of University of New york press, Albany.
Chittick, William C, (1989), The Sufi path of knowledge, State of University of New york press, Albany.
Forman, Robert K. C, (1997), The Problem of Pure Consciousness : Mysticism and Philosophy, edited by Robert K. C. Forman, New York, Oxford University Press.
Forman, Robert K. C, (1997), The Problem of Pure Consciousness : Mysticism and Philosophy, edited by Robert K. C. Forman, New York, Oxford University Press.
Handbook on Sufism, edited by Lloyd Ridgeon, Taylor & Francis Group. ProQuest Ebook Central.
Handbook on Sufism, edited by Lloyd Ridgeon, Taylor & Francis Group. ProQuest Ebook Central.
Hillenbrand, Carole, (2020), Alghazali in praise of sufism, Routledge. [DOI:10.4324/9781315175348-6]
Hillenbrand, Carole, (2020), Alghazali in praise of sufism, Routledge. [DOI:10.4324/9781315175348-6]
James, William, (1982), The Varieties of Religious Experience, Open Road Integrated Media, Inc. New York, Philosophical Library.
James, William, (1982), The Varieties of Religious Experience, Open Road Integrated Media, Inc. New York, Philosophical Library.
Katz, Steven T(1978), Mysticism and philosophical analysis, New York : Oxford University Press.
Katz, Steven T(1978), Mysticism and philosophical analysis, New York : Oxford University Press.
Stace, W. T. (Walter Terence), (1960), Mysticism and philosophy, Philadelphia : J. B. Lippincott company.
Stace, W. T. (Walter Terence), (1960), Mysticism and philosophy, Philadelphia : J. B. Lippincott company.
William, James, (1958), The varieties of Religious Experience, New York.
William, James, (1958), The varieties of Religious Experience, New York.