مقایسه تحلیلی هرمنوتیک شلایرماخر و روش‌شناسی فهم قرآن آیت‌اله جوادی آملی

نویسندگان
ابوذر نوروزی 1
سید مهدی سلطانی رنانی 2
سید محمد ادیب آل علی 3
1 استادیار دانشگاه فَرهنگَیان، دانشگاه فرهنگیان اصفهان، ایران
2 استادیار دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران
3 استادیار دانشگاه پیام نور اصفهان، ایران
چکیده
یکی از شاخه­های معرفتی متون مقدس و از جمله قرآن کریم، که در عصر اخیر در بین مفسران رواج یافته هرمنوتیک است. تا آنجا که برخی از متفکران جهت فهم بهتر این شاخه علمی نوپدیدکتاب‌های آسمانی را از لحاظ فهم روش‌شناسی کرده‌اند. میان هرمنوتیک عام شلایرماخر و روش‌شناسی فهم خاص قرآن جوادی آملی شباهت‌ها و تفاوت‌هایی وجود دارد. از وجوه اشتراک می‌توان به موارد تعریف‌ها، عینیّت معنا، امکان تفسیر متون مقدس و تفسیر متن با متن اشاره کرد، و از موارد اختلاف می‌توان مصادیقی چون هرمنوتیک عام و هرمنوتیک قدسی، شرایط روحی خواننده، هدف و غایت، لایه‌های فهم شناخت و ضمایر مولف را برشمرد. با مقایسه محتوایی و کمی می‌توان گفت وجوه تشابه بیشتر است. اما آنچه مهم‌تر و پرسش این جستار نیز هست، بیان وجوه اشتراک و اختلاف استخراج شده آن‌هاست. دستاورد این جستار که از بررسی داده‌ها به روش تحلیلی - توصیفی فراچنگ آمده این است که تعریف یکسان هر دو از تفسیر و هرمنوتیک از مبنای ارزش‌شناختی و مبانی معرفت‌شناختی مشترک برمی‌خیزد. وجوه اشتراک آن‌ها در عرصه معرفت‌شناختی به علت مولف ‌محور و متن ‌محور بودن رویکرد هر دو مفسر است. بنابراین وجوه اشتراک و اختلاف هردو به مفروضات و مبانی آن‌ها بازگشت دارد.
کلیدواژه‌ها
هرمنوتیک عام
هرمنوتیک قدسی
شلایرماخر
آیت‌اله جوادی آملی

عنوان مقاله English

Analytical Comparison of Schleiermacher's Hermeneutics and Ayatollah Javadi Amoli's Methodology for Understanding the Quran

نویسندگان English

Abouzar Norouzi 1
sayedmahdi soltanirenani 2
Seyyed Mohammad Adib Al Ali 3
1 Assistant Professor,Department of Theology Education, Farhangian University, Tehran
2 Assistant Professor,Department of Theology, Islamic Studies and Education, Farhangian University
3 Assistant Professor,Department of Islamic Studies, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

Hermeneutics is a field of inquiry concerned with the interpretation of sacred texts, including the Holy Qur’an, and in recent decades it has gained increasing prominence among commentators and scholars. Some thinkers have gone so far as to apply systematic methodological analysis to the understanding of divine scriptures in order to clarify the scope and foundations of this emerging discipline. For Muslims—particularly Qur’anic exegetes—the central concern has always been the proper understanding of this sacred and divine text. Throughout Islamic intellectual history, scholars have continuously sought reliable ways to uncover the meanings and intentions of the Qur’an, just as the interpretation of other sacred texts has been of paramount importance for adherents and thinkers within every religious tradition. In modern times, this concern has taken shape and developed within the framework of a formal scientific discipline known as hermeneutics, whose practitioners aim to formulate strategies and principles for textual understanding. Among the most influential figures in this field is Friedrich Schleiermacher, the Protestant theologian often described as the “Kant of hermeneutics.” Schleiermacher proposed a theory of general hermeneutics as a comprehensive solution for understanding all forms of texts, whether human or divine. Although Islamic scholars did not historically employ the term hermeneutics, the discipline of tafsīr (Qur’anic exegesis), as a core branch of the Islamic sciences devoted to understanding and interpreting the Qur’an, is deeply connected with hermeneutical discussions concerning textual comprehension.

کلیدواژه‌ها English

General Hermeneutics
Sacred Hermeneutics
Schleiermacher
Ayatollah Javadi Amoli
قرآن‌کریم.
قرآن‌کریم.
نهج‌البلاغه.
نهج‌البلاغه.
بهرامی، محمد(1381)، «نگرشی تطبیقی به دانش تفسیر و هرمنوتیک شلایر ماخر» ، مشهد، فصلنامه پژوهش‌های قرآنی، شماره 30- 29 بهار و تابستان، دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی.
بهرامی، محمد(1381)، «نگرشی تطبیقی به دانش تفسیر و هرمنوتیک شلایر ماخر» ، مشهد، فصلنامه پژوهش‌های قرآنی، شماره 30- 29 بهار و تابستان، دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی.
پالمر، ریچارد (1377)، علم هرمنوتیک، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، تهران، هرمس.
پالمر، ریچارد (1377)، علم هرمنوتیک، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، تهران، هرمس.
پراود فوت، وین (1383)، تجربه دینی، ترجمه عباس یزدانی، قم،‌ طه.
پراود فوت، وین (1383)، تجربه دینی، ترجمه عباس یزدانی، قم،‌ طه.
جوادی آملی، عبدالله(1367)، پیرامون وحی و رهبری، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله(1367)، پیرامون وحی و رهبری، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1378)، تفسیر تسنیم، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1378)، تفسیر تسنیم، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1383)، دین‌شناسی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1383)، دین‌شناسی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1389)،‌ سرچشمه اندیشه، 5 جلد، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1389)،‌ سرچشمه اندیشه، 5 جلد، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1372)، شریعت در آینه معرفت، تهران، رجا.
جوادی آملی، عبدالله (1372)، شریعت در آینه معرفت، تهران، رجا.
جوادی آملی، عبدالله (1388)، شمس الوحی تبریزی، قم،‌ اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1388)، شمس الوحی تبریزی، قم،‌ اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1385)، قرآن در قرآن، قم،‌ اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1385)، قرآن در قرآن، قم،‌ اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1386)، منزلت عقل در هندسه دینی،‌ قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1386)، منزلت عقل در هندسه دینی،‌ قم، اسراء.
رشیدیان، عبدالکریم (1394)، فرهنگ پسامدرن، چاپ دوم، نشر نی، تهران.
رشیدیان، عبدالکریم (1394)، فرهنگ پسامدرن، چاپ دوم، نشر نی، تهران.
شاکر، محمدکاظم (1381)، روش‌های تأویل قرآن، قم، بوستان کتاب قم، چاپ دوم.
شاکر، محمدکاظم (1381)، روش‌های تأویل قرآن، قم، بوستان کتاب قم، چاپ دوم.
طباطبایی، سید محمدحسین (1393 ق)، المیزان فی تقسیر القرآن، بیروت، مؤسسه اعلمی للمطبوعات، چاپ سوم.
طباطبایی، سید محمدحسین (1393 ق)، المیزان فی تقسیر القرآن، بیروت، مؤسسه اعلمی للمطبوعات، چاپ سوم.
قائمی‌نیا، علیرضا (1380)، متن از نگاه متن، قم، انجمن معارف اسلامی ایران.
قائمی‌نیا، علیرضا (1380)، متن از نگاه متن، قم، انجمن معارف اسلامی ایران.
کلینی، محمد بن یعقوب(1413 ق)، الکافی فی الاصول، بیروت، دارالاضواء.
کلینی، محمد بن یعقوب(1413 ق)، الکافی فی الاصول، بیروت، دارالاضواء.
کوزنزهوی، دیوید (1371)، حلقه انتقادی، ترجمه مراد فرهادپور، تهران، انتشارات گیل.
کوزنزهوی، دیوید (1371)، حلقه انتقادی، ترجمه مراد فرهادپور، تهران، انتشارات گیل.
مجلسی، محمدباقر (1410 ق)، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا.
مجلسی، محمدباقر (1410 ق)، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا.
مشکات، عبدالرسول(1391)، فرهنگ واژه ها، چاپ دوم ،سمت و مؤسسه فرهنگ دینی،تهران.
مشکات، عبدالرسول(1391)، فرهنگ واژه ها، چاپ دوم ،سمت و مؤسسه فرهنگ دینی،تهران.
واعظی، احمد (1385)، درآمدی بر هرمنوتیک، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ سوم.
واعظی، احمد (1385)، درآمدی بر هرمنوتیک، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ سوم.
هادوی تهرانی، مهدی(1375)، مبانی کلامی اجتهاد، قم، خانه خرد.
هادوی تهرانی، مهدی(1375)، مبانی کلامی اجتهاد، قم، خانه خرد.
Grondin, Jean (1995), Sources if Hermeneutics, state university of New York Press.
Grondin, Jean (1995), Sources if Hermeneutics, state university of New York Press.
Palmer, Richard.E (1969), Hermeneutics, north westrn university press.
Palmer, Richard.E (1969), Hermeneutics, north westrn university press.
Scheleirmacher, F.D.E. (1998), Hermeneutics and Cristicism, trans. by Andrew Bowie, Cambridge University press.
Scheleirmacher, F.D.E. (1998), Hermeneutics and Cristicism, trans. by Andrew Bowie, Cambridge University press.