بینش فلسفی معلم در تدریس او چه نقشی دارد؟

نویسنده
ندا محجل
استادیار گروه آموشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده
در این مقاله سعی داریم نشان دهیم که نقش بینش فلسفی معلم می­تواند در تدریس او و شکل­دهی به ذهنیت خودش و دانش­آموز و در نتیجه در تعلیم و تربیت او به­نحو کارآمدی تأثیرگذار باشد. برای این منظور سعی کردیم بعد از بیان نقش بینش فلسفی در کار تدریس معلم، به بررسی پنج بینش فلسفی معلم (رئالیستی، ایده­آلیستی، پراگماتیستی، اگزیستا-نسیالیستی، و پست مدرنیستی) و نقش و ارتباط چنین بینش­هایی در کلاس درس با دانش­آموز بپردازیم. در نهایت، به این نتیجه رسیدیم که بینش و نگاه فلسفی او می­تواند هدایت­گرا ذهنیت درونی او در آموزش، پرورش قوای فکری و عاطفی او باشد. برای نمونه در بینش اگزیستانسیالیستی و پراگماتیستی بینش فلسفی معلم هم منجر به خودآفرینی در خود معلم می­گردد و هم در دانش­آموز و مسلماً این بینش معلم دایماً به او کمک خواهد کرد که مسیر خودش را بدون انحراف دنبال کند. نکته حائز اهمیت در این نوشتار این است که استفاده از این بینش­های فلسفی توسط معلم، به او کمک می­کند تدریس او دارای محتوایی تأملی عمیق باشد و از تدریس خشک و بی­روح که عمدتاً معلم در نظام آموزشی انتقال دهنده مطالب درسی به ذهن دانش آموزان معرفی می شود، دوری کند و تدریس دارای بینش فلسفی که با نوعی روح و نشاط فکری همراه است، هم رضایت معلم را درپی دارد هم رضایت دانش­آموز را. در نتیجه کلاس او همواره به رشد فکری دانش­آموزان منجر خواهد شد.

کلیدواژه‌ها
معلم
بینش فلسفی
دانش آموز
مکاتب فلسفی
آموزش

عنوان مقاله English

What Role Does a Teacher's Philosophical Insight Play in His Teaching?

نویسنده English

Neda Mohajel
Assistant Professor at Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده English

This article aims to demonstrate how a teacher’s philosophical insight can significantly influence both teaching practice and the formation of the teacher’s and students’ intellectual outlook. In doing so, it explores how such insight shapes educational processes and contributes to meaningful learning.

To this end, after clarifying the role of philosophical insight in teaching, the study examines five major philosophical orientations—realism, idealism, pragmatism, existentialism, and postmodernism—and analyzes how each perspective informs the teacher–student relationship within the classroom. The findings suggest that a teacher’s philosophical outlook functions as an inner guide, shaping both cognitive and emotional dimensions of teaching and learning.

A central argument of this article is that drawing upon philosophical insight enables teachers to move beyond mechanical and lifeless instruction—often reduced to the mere transmission of information—and instead cultivate reflective, dynamic, and meaningful educational experiences. Teaching enriched by philosophical awareness brings a sense of intellectual vitality and engagement, leading to greater satisfaction for both teacher and students and fostering sustained intellectual growth in the classroom.


کلیدواژه‌ها English

Teacher
Philosophical Insight
student
Philosophical Schools
Education
فرانکل، ویکتور (1394)، انسان در جستجوی معنا، ترجمه حسینعلی میرشاهی، تهران: انتشارات پر.
فرانکل، ویکتور (1394)، انسان در جستجوی معنا، ترجمه حسینعلی میرشاهی، تهران: انتشارات پر.
شریعتمداری، علی (1388)، اصول و فلسفه تعلیم وتربیت؛ تهران: امیرکبیر.
شریعتمداری، علی (1388)، اصول و فلسفه تعلیم وتربیت؛ تهران: امیرکبیر.
خدیوی، اسداله و یزدانی، سهراب (1404)، «پیاده‌سازی هوش مصنوعی در تربیت معلم: ابزارها و چالش‌ها» مجله پژوهش های فلسفی دانشگاه تبریز، دوره 19، شماره 52 پاییز صص405-42810.
خدیوی، اسداله و یزدانی، سهراب (1404)، «پیاده‌سازی هوش مصنوعی در تربیت معلم: ابزارها و چالش‌ها» مجله پژوهش های فلسفی دانشگاه تبریز، دوره 19، شماره 52 پاییز صص405-42810.
محجل، ندا و اصغری، محمد(1402)، «تحلیل نوپراگماتیستی ریچارد رورتی از «خودآفرینی» در فلسفه تعلیم و تربیت» . مجله تأملات فلسفی دانشگاه زنجان، دوره 13،شماره31صص66.
محجل، ندا و اصغری، محمد(1402)، «تحلیل نوپراگماتیستی ریچارد رورتی از «خودآفرینی» در فلسفه تعلیم و تربیت» . مجله تأملات فلسفی دانشگاه زنجان، دوره 13،شماره31صص66.
محجل، ندا (1404)، «تحلیل فلسفی نل نادینگز از رابطه دموکراسی و تعلیم و تربیت» مجله فلسفه غرب، دانگاه بین المللی امام خمینی قزوین، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی14،شهریور1404،صفحه123-140.
محجل، ندا (1404)، «تحلیل فلسفی نل نادینگز از رابطه دموکراسی و تعلیم و تربیت» مجله فلسفه غرب، دانگاه بین المللی امام خمینی قزوین، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی14،شهریور1404،صفحه123-140.
محجل، ندا (1404) سهم جان دیویی در فلسفه تعلیم و تربیت نل نادینگز، مجله تاملات فلسفی دانشگاه زنجان، پذیرفته شده انتشار آنلاین از 13 اردیبهشت 1404.
محجل، ندا (1404) سهم جان دیویی در فلسفه تعلیم و تربیت نل نادینگز، مجله تاملات فلسفی دانشگاه زنجان، پذیرفته شده انتشار آنلاین از 13 اردیبهشت 1404.
هایدگر، مارتین (1389)، هستی و زمان، ترجمه عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر نی.
هایدگر، مارتین (1389)، هستی و زمان، ترجمه عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر نی.
اصغری، محمد (1401)، درآمدی بر فلسفه های معاصر غرب: از هوسرل تا رورتی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اصغری، محمد (1401)، درآمدی بر فلسفه های معاصر غرب: از هوسرل تا رورتی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
لاک، جان (1399)، جستاری در خصوص فاهمه‌ بشری؛ ترجمه‌ی کاوه لاجوردی، تهران: نشر مرکز‏‫.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
لاک، جان (1399)، جستاری در خصوص فاهمه‌ بشری؛ ترجمه‌ی کاوه لاجوردی، تهران: نشر مرکز‏‫.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
داورپناه، ابوسعید و دیگران (1395)، «بررسی تطبیقی فلسفه تربیت معلم از دیدگاه مکاتب فلسفی» در هفتمین همایش ملی انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران، شیراز، صص642-
داورپناه، ابوسعید و دیگران (1395)، «بررسی تطبیقی فلسفه تربیت معلم از دیدگاه مکاتب فلسفی» در هفتمین همایش ملی انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران، شیراز، صص642-
ماشینچیی ، کتر علی اصغر و دهقان منشادی، امیرحسین (1398)، «تاثیر فلسفه بر رابطه معلم و دانش آموزان» در ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪتحقیقات جدید در علوم انسانی، شماره بیست و سوم، زمستان١٣٩٨، ﺻﺺ١٦٨-١٥٥.
ماشینچیی ، کتر علی اصغر و دهقان منشادی، امیرحسین (1398)، «تاثیر فلسفه بر رابطه معلم و دانش آموزان» در ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪتحقیقات جدید در علوم انسانی، شماره بیست و سوم، زمستان١٣٩٨، ﺻﺺ١٦٨-١٥٥.
Buber, M. (1958), I and Thou, New York: Scribner.
Buber, M. (1958), I and Thou, New York: Scribner.
Butler, James Donald (1966), Idealism in Education, Harper & Row.
Butler, James Donald (1966), Idealism in Education, Harper & Row.
De Marco, Pasquale (2025), Teaching Postmodernism: A Guide for Today's Educators, Routledge.
De Marco, Pasquale (2025), Teaching Postmodernism: A Guide for Today's Educators, Routledge.
Hogan, Pádraig (1983), "The central place of prejudice in the supervision of student teachers" , - Journal of Education for Teaching (Taylor & Francis Group) - Vol. 9, Iss: 1, pp 30. [DOI:10.1080/0260747830090103]
Hogan, Pádraig (1983), "The central place of prejudice in the supervision of student teachers" , - Journal of Education for Teaching (Taylor & Francis Group) - Vol. 9, Iss: 1, pp 30. [DOI:10.1080/0260747830090103]
https://scispace.com/papers/the-central-place-of-prejudice-in-the-supervision-of-student-91zp0aici?utm_source=chatgpt.com
https://scispace.com/papers/the-central-place-of-prejudice-in-the-supervision-of-student-91zp0aici?utm_source=chatgpt.com
Khanjanian Mian-Poshte, M. (2024), "Functional Fit and the Instrumental Character of Knowledge:Rethinking the Theory of Knowledge with Radical Constructivism". Journal of Philosophical Investigations, 18(48), 185-194.
Khanjanian Mian-Poshte, M. (2024), "Functional Fit and the Instrumental Character of Knowledge:Rethinking the Theory of Knowledge with Radical Constructivism". Journal of Philosophical Investigations, 18(48), 185-194.
Koirala, Matrika (2011), "Existentialism in Education" in Academic Voices A Multidisciplinary Journal ,Volume 1, N0. 1, 2011 , DOI:
https://doi.org/10.3126/av.v1i0.5309 [DOI:10.3126/AV.V1I0.5309]
Koirala, Matrika (2011), "Existentialism in Education" in Academic Voices A Multidisciplinary Journal ,Volume 1, N0. 1, 2011 , DOI:
https://doi.org/10.3126/av.v1i0.5309 [DOI:10.3126/AV.V1I0.5309]
Rai, Pratima Chamling & Lama, Rupen (2020) "Pragmatism And Its Contribution to Education" in International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT) Volume 8, Issue 3 March 2020, https://ijcrt.org/papers/IJCRT2003258.pdf
Rai, Pratima Chamling & Lama, Rupen (2020) "Pragmatism And Its Contribution to Education" in International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT) Volume 8, Issue 3 March 2020, https://ijcrt.org/papers/IJCRT2003258.pdf
Rather, A.R.(2004) Theory and Principles of Education, Publisher: Discovery Publishing Hou
Rather, A.R.(2004) Theory and Principles of Education, Publisher: Discovery Publishing Hou
Sabouri, H.; Mahboubi, M. (2023). An Investigation into Teachers' Perception of (Postmodern) Postmethod Pedagogy. Journal of Philosophical Investigations, 16 (41), 62-73.
Sabouri, H.; Mahboubi, M. (2023). An Investigation into Teachers' Perception of (Postmodern) Postmethod Pedagogy. Journal of Philosophical Investigations, 16 (41), 62-73.
DOI: http//doi.org/10.22034/jpiut.2022.52919.334
DOI: http//doi.org/10.22034/jpiut.2022.52919.334
Sandhya Bhangle, Prin. Dr. (2019) Philosophy of Education, Success Publication
Sandhya Bhangle, Prin. Dr. (2019) Philosophy of Education, Success Publication
Sartre, J.-P. (1943), Being and Nothingness. Paris: Gallimard.
Sartre, J.-P. (1943), Being and Nothingness. Paris: Gallimard.
Shipway, B. (2011). A Critical Realist Perspective of Education. Routledge. [DOI:10.4324/9780203881880]
Shipway, B. (2011). A Critical Realist Perspective of Education. Routledge. [DOI:10.4324/9780203881880]
Stehlik, Thomas (2018) Educational Philosophy for 21st century Teachers, Palgrave Macmillan. [DOI:10.1007/978-3-319-75969-2]
Stehlik, Thomas (2018) Educational Philosophy for 21st century Teachers, Palgrave Macmillan. [DOI:10.1007/978-3-319-75969-2]
Symonds, Percival M. (1947)"Personality of the Teacher" in The Journal of Educational Research, Vol. 40, No. 9 (May, 1947), pp. 652-661, https://www.jstor.org/stable/27528854. [DOI:10.1080/00220671.1947.10881564]
Symonds, Percival M. (1947)"Personality of the Teacher" in The Journal of Educational Research, Vol. 40, No. 9 (May, 1947), pp. 652-661, https://www.jstor.org/stable/27528854. [DOI:10.1080/00220671.1947.10881564]